P6 2.2.1 *2023* Bestuurlijke toekomst Wormerland onderzoeken

De bestuurlijke toekomst van gemeenten verkeert in stevige dynamiek binnen het openbaar bestuur. Daarbij is het onder meer de vraag of en in hoeverre gemeenten opgewassen zijn tegen de taken die zij van hogerhand krijgen en die zij zichzelf verder stellen. Zeker onder het gesternte van nieuwe taken van het rijk en het nieuwe coalitieakkoord is het daarom zaak voor de nieuwe gemeenteraad om af te wegen hoe de bestuurlijke toekomst eruit moet zien en in stand kan worden gehouden. Wil en kan de gemeente zelfstandig regie houden over de actuele ambities, al dan niet in aangepaste samenwerkingsallianties? Wil de gemeente zelf regie houden, dan zal de raad eigenstandig serieuze keuzes moeten maken voor de bestuurlijke toekomst van de gemeente.
Wat dit betreft deed de vorige gemeenteraad in zijn nadagen een richtinggevend voorstel aan de nieuwe gemeenteraad ter bespreking. In het coalitieakkoord 2022 / 2026 “Voor en met elkaar in zelfstandig Wormerland” staat hierover:
“Wormerland is een kleine zelfstandige gemeente. De zelfstandigheid van kleine gemeenten staat onder druk. Voor het strategisch perspectief van de bestuurlijke toekomst stelde de gemeenteraad van Wormerland d.d. 28-2-2022 een aanbeveling op aan de nieuwe gemeenteraad. Die aanbeveling wordt aan de nieuwe raad voorgelegd om strategisch koers te bepalen voor de verdere bestuurlijke toekomst van Wormerland.”
Het college beraadt zich op aangeven van de burgemeester in 2e helft 2022 over de uitvoering van deze passage uit het coalitieakkoord en zal daartoe een raadsvoorstel opmaken. Afhankelijk van de uitkomsten van de raadsbehandeling wordt een verder stappenplan uitgewerkt, inclusief een financiële paragraaf.
Resultaat 2023
De gemeenteraad koos in het traject over de bestuurlijke toekomst voor het behouden van zelfstandigheid en de zogenaamde 0-plus variant. De dynamiek in de regio leidt mogelijk tot kansen met betrekking tot deze variant. Als de ontwikkelingen hier aanleiding toe geven, gaan we het gesprek aan. Voorts nam de raad zich voor enkele onderzoeken te gaan houden om goed beslagen ten ijs te blijven in het dossier bestuurlijke toekomst.
Op 3 oktober 2023 besloot de raad op vragen van Oostzaan om mee te werken aan verkennende gesprekken over verbreding van de ambtelijke samenwerking, maar om niet mee te werken aan verkennende gesprekken over bestuurlijke fusie. Daarnaast besloot de raad groen licht te geven voor de start van onderzoeken die hij zich op 7 februari 2023 voornam. Voorstellen voor de onderzoeksopdracht(en) worden door het college in afstemming met de begeleidingscommissie uit de gemeenteraad aan de raad voorgelegd.
In november 2023 stelde de gemeenteraad een zienswijze vast op het Oostzaner rapport “Bestuurlijke toekomst Oostzaan” van TwijnstraGudde (mei 2023). Tot slot werd op 19 december 2023 een motie vastgesteld waarin de weg geopend wordt om in samenspraak met Oostzaan en Landsmeer en zo mogelijk ook met Waterland invulling te geven aan nader onderzoek naar ambtelijke / bestuurlijke samenwerking en om daarover ook als raden collegiaal in contact te komen met genoemde gemeenten.