Jaarrekening 2025

De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft.

Bij het opstellen van de jaarrekening wordt het stelsel van baten en lasten gehanteerd. Bij dit stelsel wordt aan het eind van het dienstjaar rekening gehouden met de nog te ontvangen en nog te betalen bedragen die betrekking hebben op het dienstjaar. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben.

Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij anders is vermeld worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden.

Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar gesteld wordt.

Voor de baten van de Algemene Uitkering wordt uitgegaan van de decembercirculaire van het desbetreffende jaar.

Grondslagen

De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kaders zoals besloten in de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie (artikel 212 Gemeentewet) 2026 en op basis van de kadernota rechtmatigheid 2025. Dat betekent dat:

1. Rechtmatigheidsverantwoording: de rapportage van het college waarbij aangegeven wordt in welke mate de totstandkoming van de financiële beheershandelingen en de vastlegging daarvan overeenstemmen met de relevante wet- en regelgeving.
2. Het voorwaardencriterium is het criterium van rechtmatigheid, dat betrekking heeft op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur.
3. Het college biedt de raad jaarlijks uiterlijk op 31 december ter vaststelling een normenkader rechtmatigheid aan. Dit kader bestaat uit alle relevante (interne) wet- en regelgeving waaruit financiële beheershandelingen kunnen voortvloeien.
4. Het begrotingscriterium is een criterium van rechtmatigheid dat betrekking heeft op de grenzen van de baten en lasten in de door de raad geautoriseerde begroting van exploitatie en investeringskredieten en de hiermee samenhangende programma’s, waarbinnen de financiële beheershandelingen tot stand moeten zijn gekomen
5. Het misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium is het criterium van rechtmatigheid, dat betrekking heeft op het voorkomen, detecteren en corrigeren van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden en gemeentelijke eigendommen bij financiële beheershandelingen.
6. In de rechtmatigheidsverantwoording bij de jaarrekening rapporteert het college aan de raad over afwijkingen met een verantwoordingsgrens van 2% van de totale lasten van de gemeente, exclusief de dotaties aan de reserves.

In de paragraaf bedrijfsvoering worden de geconstateerde afwijkingen (fouten of onduidelijkheden) groter dan €25.000 nader toegelicht.

Immateriële vaste activa

De gemaakte kosten voor het sluiten van geldleningen en disagio (koersnadeel) mogen worden geactiveerd of direct ten laste van de exploitatie gebracht. Bij agio (berekende winst) is deze keuze er niet, deze moet direct ten gunste van de exploitatie gebracht. De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs, verminderd met de afschrijvingen.  Immateriële vaste activa worden annuïtair afgeschreven.

Afschrijvingsbeleid immateriële vaste activa

Materiële vaste activa

Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht; in die gevallen wordt op het saldo afgeschreven. Slijtende investeringen worden vanaf het jaar na ingebruikneming annuïtair afgeschreven in de verwachte gebruiksduur. Op grondbezit wordt niet afgeschreven. Wanneer een bestemmingsreserve beschikbaar is voor de verkrijging/vervaardiging van een kapitaalgoed, wordt deze ingezet ter dekking van de jaarlijkse kapitaallasten. 

In december 2020 is de nota waardering vaste activa, afschrijving en rente geactualiseerd. De hierin genoemde afschrijvingstermijnen zijn met ingang van 2021 van toepassing. Dit afschrijvingsbeleid is onderdeel van de Financiële verordening gemeente Wormerland.

De afschrijvingstermijnen in de onderstaande lijst worden gehanteerd voor nieuwe investeringen. Voor bestaande activa wordt de afschrijvingstermijn individueel bepaald op basis van de reële te verwachten levensduur.

Afschrijvingsbeleid materiële vaste activa met economisch nut

Activa met economisch nut en een verkrijgingsprijs van minder dan € 10.000 worden niet geactiveerd, uitgezonderd gronden en terreinen. Gronden en terreinen worden altijd geactiveerd. Het gaat hier over investeringen die verhandelbaar zijn en kunnen bijdragen aan het genereren van middelen. Voorbeelden hiervan zijn: auto’s, gebouwen, computers.
Op gronden en terreinen wordt niet afgeschreven.

De volgende materiële vaste activa met economisch nut worden annuïtair afgeschreven in:

 
Afschrijvingsbeleid materiële vaste activa met maatschappelijk nut

Dit zijn voorzieningen die duidelijk een maatschappelijk nut dienen, maar geen eigen middelen genereren en niet kunnen worden verhandeld. Voorbeelden hiervan zijn bruggen en wegen.

De volgende materiële vaste activa met maatschappelijk nut met een aanschafprijs boven de € 10.000 worden annuïtair afgeschreven in:

Financiële vaste activa:

Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen, gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden partijen worden gewaardeerd tegen verkrijgingswaarde of vervaardigingsprijs (conform artikel 63 lid 1 van de BBV). De verkrijgingswaarde is de prijs waarvoor het aandeel of obligatie oorspronkelijk is uitgegeven (onafhankelijk van de koers).

Voorraden
De binnen een woningbouwproject tijdelijk aangeschafte gronden zullen tegen verkrijgingswaarde worden verantwoord op de balans als voorraad.

Vorderingen en overlopende activa
De vorderingen worden gewaardeerd tegen verkrijgingswaarde of vervaardigingsprijs (conform artikel 63 lid 1 van de BBV). Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen.

Liquide middelen en overlopende posten
Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen.

Voorzieningen
Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. De pensioenverplichting ten behoeve van de (ex-)wethouders en hun partners is tegen de contante waarde van de (reeds opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen gewaardeerd, verhoogd met gemiddelde dekkingsgraad van het ABP in verband met de aanstaande overgang per 1 januari 2028 van deze pensioenen naar het ABP. De onderhoudsegalisatievoorzieningen zijn gebaseerd op een meerjarenraming van het uit te voeren groot onderhoud aan (een deel van) de gemeentelijke kapitaalgoederen, waarin rekening is gehouden met de geformuleerde kwaliteitseisen. In de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen die is opgenomen in het jaarverslag is het kwaliteitsbeleid uiteengezet.

Vaste schulden
Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer.

De vooruit ontvangen subsidies zijn verantwoord onder de overlopende passiva.

In de beleidsnota “Waardering van vaste activa, afschrijving en rente” zijn de kaders vastgelegd hoe de gemeente Wormerland omgaat met investeringen. Hierin staat onder ander beschreven hoe de gemeente Wormerland zijn investeringen afschrijft en hoe rente wordt toegerekend aan investeringen (=rekenrente). In december 2020 is deze beleidsnota voor het laatst geactualiseerd. De rekenrente wordt jaarlijks bepaald bij het opstellen van de Kadernota. In de Kadernota 2025 is de rekenrente vastgesteld op 1,5%. 

De in 2025 geïnvesteerde bedragen (> €25.000) zijn:

In 2025 zijn de volgende verminderde investeringen (opbrengsten groter dan €25.000):

Toelichting:
Vorderingen op openbare lichamen
De vordering op openbare lichamen van €8.052.631 betreft hoofdzakelijk een vordering in het kader van het btw-compensatiefonds over 2025. Dit bedrag ontvangen we jaarlijks rond 1 juli van het jaar erna.
 
Uitzettingen in 's Rijks schatkist met rentetypische looptijd <1 jaar
Gemeenten hebben (verplicht) een eigen rekening-courant bij het ministerie van Financiën (Schatkist) en ontvangen hiervoor van het ministerie van Financiën een scherpe rentevergoeding. Het doel hiervan is een lager EMU-saldo en hierdoor hoeft het Rijk minder te lenen. Overtollige gelden op de bankrekening van de gemeente worden op deze rekening-courant gezet. Per 31 december 2025 hadden we €5.250.000 overtollig saldo in de schatkist van het Rijk uitstaan. Deze saldi zijn echt momentopnamen die dagelijks kunnen wijzigen.
 
Overige vorderingen
De overige vorderingen betreffen belastingvorderingen in beheer bij Cocensus, vorderingen van sociale zaken en overige vorderingen in beheer bij de gemeente.

In het volgende overzicht staan per dienstjaar de debiteurensaldi per eind 2025 weergegeven, uitgesplitst in debiteuren in eigen beheer (exclusief vorderingen openbare lichamen), belastingdebiteuren en debiteuren sociale zaken.

Overige uitzettingen
De overige uitzettingen betreffen de gelden in het Revolving Fund. Deze gelden zijn beschikbaar voor het verstrekken van leningen in het kader van Volkshuisvesting, Startersleningen en Duurzaamheidsleningen. Het saldo per eind 2025 in het Revolving Fund is €46.955 hoger dan eind 2024. Dit verschil wordt grotendeels veroorzaakt door in 2025 nieuw verstrekte leningen minus aflossingen van leningen. 

In de balans worden de positieve saldi vermeld aan de activazijde en de negatieve saldi aan de passivazijde.

Schatkistbankieren
Op 15 december 2013 is de wet Verplicht schatkistbankieren van kracht geworden. Dit houdt in dat decentrale overheden hun overtollige geld op de bankrekening (boven een bepaald drempelbedrag) moeten overboeken op een speciale bankrekening van het Ministerie van Financiën (de schatkist). Als we dit geld weer nodig hebben kunnen we het weer terugboeken. We ontvangen ook rente op deze schatkistbankrekening. Het doel hiervan is het verlagen van de EMU-schuld van de collectieve sector. Doordat de decentrale overheden hun tijdelijk overtollige gelden aanhouden in de schatkist, wordt de externe financieringsbehoefte van het Rijk verminderd. Onderstaande tabel is een verplichte tabel in de jaarrekening.

Drempelbedrag
Het drempelbedrag is het minimumbedrag (afhankelijk van de omvang van de decentrale overheid) dat gemiddeld per kwartaal buiten de schatkist mag worden gehouden. Het drempelbedrag is bedoeld om het dagelijks kasbeheer te vereenvoudigen; niet elke laatste euro hoeft in de schatkist te worden aangehouden. In principe hoeven dus alleen de liquide middelen in de schatkist te worden aangehouden die boven het drempelbedrag uitgaan. 
Voor de gemeente Wormerland was het drempelbedrag in 2025 €1.059.000. In 2025 hebben we deze bedragen niet overschreden. In onderstaande tabel ziet u de benutting van het drempelbedrag schatkistbankieren gedurende de vier kwartalen van 2025. 

Overlopende activa
I.v.m. voorfinanciering uitkeringen met specifiek doel: nog te ontvangen bedragen van het Rijk
De hieronder genoemde uitkeringen hebben betrekking op uitkeringen van het Rijk met een specifiek bestedingsdoel. De tabel geeft een overzicht van wat de gemeente Wormerland nog te ontvangen heeft van het Rijk.

I.v.m. voorfinanciering uitkeringen met specifiek doel: nog te ontvangen bedragen van overige Nederlandse overheidslichamen
De hieronder genoemde uitkeringen hebben betrekking op uitkeringen van overige overheden (alle overheden, behalve Rijk) met een specifiek bestedingsdoel. De tabel geeft een overzicht van wat de gemeente Wormerland nog te ontvangen heeft van de diverse (semi-)overheden.

Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen die t.l.v. volgende begrotingsjaren komen
Hieronder vallen de transitorische baten (bedragen die we in 2026 nog verwachten te ontvangen voor zaken die betrekking hebben op 2025), de nog te ontvangen inkomsten over 2025 en vooruitbetaalde kosten over 2026. Hieronder een specificatie van de nog te ontvangen of vooruitbetaalde bedragen (niet overheid). Voorgefinancierde projectkosten mogen alleen geactiveerd als 'nog te vorderen' als er een anterieure overeenkomst is, dus al er een grondslag is voor de verhaalbaarheid.

*De tijdelijke grondaankoop in verband met het project Zaandriehoek is verplaatst naar 'Voorraden' op de balans (€788.793)

De vaste passiva is onderverdeeld in het Eigen Vermogen (Reserves), de Voorzieningen en de Langlopende schulden. Hieronder volgen de specificaties van deze balansposten.

Eigen Vermogen
Het eigen vermogen is onderverdeeld in de reserves en het resultaat na bestemming.

*Resultaat 2024 is bestemd in 2025

Algemene reserve
De voornaamste functie van de algemene reserve is de bufferfunctie. Deze functie heeft als rol om fluctuaties in de exploitatiesfeer in de toekomst te kunnen opvangen; de voordelige resultaten van jaarrekeningen worden toegevoegd, terwijl nadelige saldi eraan onttrokken kunnen worden. Daarnaast dient de Algemene reserve ter afdekking van de risico's. In het beleidskader 'Risicomanagement en weerstandsvermogen Wormerland' is vastgelegd dat het weerstandsratio minimaal 1,0 moet zijn (voldoende) maar dat we streven naar een ratio van 1,5 (ruim voldoende). Deze ratio geeft de verhouding weer tussen de risico's en de beschikbare middelen om die risico's af te dragen indien ze zich voordoen. Belangrijk uitgangspunt is dat de Algemene Reserve niet als algemeen (incidenteel) dekkingsmiddel ingezet kan worden zolang de hoogte van de Algemene Reserve onvoldoende is (< ratio 1). Zie voor de uitgebreide toelichting in de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing' in deze Jaarrekening.

Daarnaast mag er 10% van het surplus worden ingezet als structureel dekkingsmiddel. Het surplus is het gedeelte wat 'over' is in de Algemene reserve, het gedeelte wat niet nodig is om onze risico's af te dekken.

Overige bestemmingsreserves

Egalisatiereserve Algemene uitkering
De hoogte van de algemene uitkering fluctueert enorm. Deze fluctuaties in onze belangrijkste inkomstenbron bemoeilijken het begroten en daarmee samenhangend de beleidskeuzes die de raad kan maken. Deze reserve was bedoelt om deze fluctuaties (deels) op te vangen. Echter in het project 'Duurzaam begrotingsevenwicht (DBE)' is deze reserve vrijgevallen in 2025. Per eind 2025 is de reserve leeg (raadsbesluit Voorjaarsbericht 2025).

Nog uit te voeren werken
Deze reserve is ingesteld om beschikbaar gestelde gelden voor projecten die aan het eind van enig boekjaar nog niet zijn afgerond te reserveren voor de afronding in de jaren daarna.

Brandweerkazerne Wormer
Deze reserve is ingesteld om de jaarlijkse kapitaallasten van de opstallen van de brandweerkazerne in Wormer te kunnen dekken, zodat deze niet op de jaarlijkse exploitatie drukken.

Verkiezingen
Middels deze reserve worden onregelmatige uitgaven in de diverse jaren gelijk verdeeld over de jaren. Het ene jaar zijn er immers geen verkiezingen, het volgende jaar zijn het er één of twee. Door deze reserve blijven de jaarlijkse lasten voor de exploitatie gelijk, namelijk het gemiddelde benodigde bedrag.

Opstellen omgevingsplan
Het doel van deze reserve is de pieken in de uitgaven met betrekking tot het opstellen van het omgevingsplan te voorkomen zodat de jaarlijkse lasten voor de exploitatie gelijk blijven.

Sociaal Domein
Het doel van deze reserve is de tekorten binnen het sociaal domein op te kunnen vangen. Zodoende loopt de gemeente minder risico als de uitgaven op het Sociaal Domein hoger uitvallen dan begroot.

Innovatie Sociaal Domein
Deze reserve is een sub-reserve van de reserve 'Sociaal Domein'. Er is besloten een gedeelte (oorspronkelijk €150.000) hieruit af te zonderen en speciaal te bestemmen voor innovatie.

Fonds Volkshuisvesting
Uit deze reserve zijn leningen verstrekt aan de woningstichting in het kader van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting en aan particulieren in de vorm van Startersleningen.

Ontwikkelingsfonds
Het ontwikkelingsfonds is ingesteld om financieel negatieve bouwplannen mogelijk te maken. De reserve is gevormd door financieel positieve bouwplannen te reserveren. In 2026 valt deze reserve volledig vrij (conform besluit Kadernota 2026, project 'Duurzaam begrotingsevenwicht (DBE)')

Monumentenzorg
Deze reserve is gecreëerd als buffer om externe adviezen etc. uit te kunnen betalen. In de toekomst zullen wellicht nieuwe objecten onderzocht worden alsook bouwhistorische onderzoeken van bestaande rijks- en provinciale monumenten. Indien er meer subsidie vertrekt wordt dan begroot is, dan zal dit gedekt worden uit deze reserve. Indien er dwangsommen worden ontvangen worden deze ook toegevoegd.

Gymuitrusting gymzalen: 
Tot en met 2023 was er een voorziening voor de gymnastiekinrichting in de gymzalen die de gemeente beheert. Om een voorziening te hebben is het verplicht een beheerplan te hebben. Vanaf 2020 was er geen meerjarenplan (beheerplan) meer. Zonder beheerplan is er geen grond meer om deze voorziening te mogen behouden. Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2023 is er in plaats van deze voorziening een reserve ingesteld. Jaarlijks wordt er een vast bedrag toegevoegd aan deze reserve en worden de werkelijke kosten onttrokken. 

Onderhoud vaarwegen
Deze reserve is bedoeld voor het baggeren van het binnenstedelijk gebied. Omdat dit meestal in de winter gebeurt, en daarom het ene jaar de uitgaven voornamelijk in het 'oude' boekjaar komen, en de volgende keer in het 'nieuwe' boekjaar, is er een aantal jaren geleden voor gekozen het beschikbare budget uit de jaarlijkse exploitatie naar een reserve door te sluizen, zodat er geen pieken en dalen in de werkelijke uitgaven komen.

Bestemmingsreserve Onderhoud wegen (HHNK)
In 2024 is het beheer van diverse wegen van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) naar de gemeente overgegaan. De gelden die ontvangen zijn van het HHNK voor het (achterstallig) onderhoud van deze wegen zijn in 2024 in een voorziening gestort. Maar om een voorziening te mogen aanhouden is het verplicht een meerjarenonderhoudsplanning te hebben. Van deze wegen nog geen meerjarenonderhoudsplan gemaakt (die is vastgesteld door de raad). Vandaar dat we de volledige voorziening in 2025 moesten laten vrijvallen en in een nieuwe reserve 'Onderhoud wegen (HHNK)' storten. Deze reserve is ingesteld (besluit Najaarsbericht 2025) om de werkelijke (toekomstige) onderhoudskosten en -baten m.b.t. deze wegen te mogen onttrekken en toevoegen aan deze reserve zonder apart raadsbesluit. Als dit onderhoud volgens planning verloopt is de reserve eind 2026 leeg en is het achterstallig onderhoud van de overgenomen wegen van het HHNK ingehaald.

Fonds duurzaamheidsleningen
Deze reserve is ingesteld voor het verstrekken van duurzaamheidsleningen.

Speelplaatsen
Jaarlijks wordt een regulier bedrag aan deze reserve toegevoegd en de uitgaven van het desbetreffende jaar worden er aan onttrokken. Hierdoor worden schommelingen in de exploitatie voorkomen.

Duurzame vervanging openbare verlichting
In 2015 is door de Raad tot deze reserve besloten om over een periode van 15 jaar de openbare verlichting in zijn geheel te kunnen vervangen door duurzamere verlichting.

Zaanbrug
Deze reserve is bedoeld als dekkingsmiddel voor de afschrijvingslasten van de Zaanbrug. De hoogte van deze reserve moet daarom gelijk zijn aan de boekwaarde van de Zaanbrug. Elk jaar valt er een bedrag vrij uit deze reserve wat gelijk is aan de afschrijvingslast van de brug.

Duurzaamheid
De reserve is ingesteld om een bijdrage te leveren aan de ambities gesteld in het Nationale Energieakkoord uit 2013 (16% duurzame opwekking in 2023 en/of 1,5% energiebesparing per jaar). Het Klimaatakkoord uit 2019 is een initiatief van het kabinet en bouwt voort op het Energieakkoord uit 2013. Het doel van het Klimaatakkoord is vermindering van de uitstoot van broeikassen. Concreet ligt er een claim op de gelden in de reserve Duurzaamheid voor de jaarlijkse duurzaamheidsinitiatieven (€25.000 per jaar) en is er €8.790 jaarlijks gereserveerd voor de extra afschrijvingen in verband met de (duurdere) aanschaf van elektrische bedrijfswagens in plaats van vervanging door fossiele brandstofwagens (3 busjes en een pick-up truck).

Bestuurlijke toekomst
Voor het traject 'Bestuurlijke toekomst Wormerland' zijn in het collegeprogramma 2022-2026 gelden gereserveerd voor dit proces. 

Armoedebestrijding (in 2025 is de naam gewijzigd: was reserve Inflatiearmoede)
De raad heeft deze reserve ingesteld in december 2022. Deze reserve dient in elk geval ter dekking van de kosten uit het armoedebeleidsplan (t/m 2028). Voor de overige beschikbare middelen in deze reserve is (nog) geen concreet bestedingsdoel.

Egalisatiereserve voorziening pensioenen wethouders
De verplichte hoogte van de voorziening Pensioenen wethouders fluctueert (door actuariële berekeningen, wijzigingen in rekenrente, wijzigingen in wetgeving rond pensioenleeftijd, toetreden nieuwe wethouders e.d.). Dit zorgt voor schommelingen op de exploitatie. Om begrotingsrust te creëren heeft de raad (juli 2023) een Egalisatiereserve ingesteld met als doel toekomstige mutaties op de (verplichte) voorziening te egaliseren. 

Vanaf 1 januari 2028 gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers (verplicht) over naar het nieuwe pensioenstelsel en wordt het overgedragen aan het ABP. De huidige dekkingsgraad van onze eigen pensioenvoorzieningen is 100%. De dekkingsgraad van het ABP is veel hoger. Op het moment van overdragen moeten we (verplicht) voldoen aan de dekkingsgraad van het ABP. Deze toekomstige verhoging van onze pensioenverplichtingen moeten we nu al (verplicht) in de jaarrekening 2025 verwerken. Hoe hoog die dekkingsgraad zal zijn tijdens het overdachtsmoment is nog onzeker. We hebben in overleg met de accountant onze dekkingsgraad verhoogd naar 118%. Dit was in 2025 de gemiddelde dekkingsgraad van het ABP. Dit heeft tot gevolg dat de voorziening met €356.981 omhoog moest. In deze Egalisatiereserve was nog €152.474 aanwezig om dit gedeeltelijk te dekken. De reserve is daarmee per eind 2025 dan ook leeg. 

Veilig wonen (politieke ambtsdragers)
De veiligheid van decentrale bestuurders is een vereiste voor het goed functioneren van het openbaar bestuur. Per 1 oktober 2023 is de werkgeversverantwoordelijkheid voor hun veiligheid daarom verscherpt in een wijziging van de Regeling rechtspositie decentrale politieke ambtsdragers. Ten behoeve van een veilige woonplek krijgen decentrale bestuurders een beveiligingsadvies op maat aangeboden. Gemeenten dienen op basis van de nieuwe regeling het beveiligingsadvies altijd over te nemen en de uitvoering van de veiligheidsmaatregelen te bekostigen. Voor de uitvoering van deze regeling ontvangt de gemeente €7.062 per jaar voor de periode 2023 tot en met 2026 (septembercirculaire 2023). We reserveren deze gelden door ze toe te voegen aan de nieuw in te stellen Reserve ‘Veilig wonen (politieke ambtsdragers)’ (besluit Najaarsbericht 2023, raad dec 2023). De werkelijk gemaakte kosten onttrekken we aan deze reserve.

Collegewissel
Deze reserve is nieuw gevormd in 2023 (raad dec 2023). Het doel van deze reserve is (gedeeltelijke) dekking van kosten bij vertrek/vervanging van collegeleden. De kosten die gepaard gaan met collegewisselingen fluctueren enorm. Per wisseling van collegelid zijn de kosten ook zeer verschillend (afhankelijk van leeftijd vertrekkende leden, ervaring van nieuwe leden en eventuele verhuiskosten). Door het jaarlijks €5.000 toevoegen (vanaf 2024) aan deze reserve worden de kosten van deze wisselingen verspreid over de jaren (begrotingsrust). De kosten die te maken hebben met collegewisselingen worden verantwoord op het product 'College' in Programma 6. Deze kosten mogen volgens raadsbesluit (Najaarsbericht 2023, raad dec 2023) zonder nieuw raadsbesluit gedekt worden uit deze reserve. 

Onderhoud beeldende kunst in de openbare ruimte
In november 2019 is het amendement ‘Beeldende kunst’ aangenomen. In dit amendement is aangenomen dat niet-bestede onderhoudsgelden gereserveerd blijven en niet zullen vrijvallen in het rekeningresultaat. Tot 2023 reserveerden we deze gelden in de reserve Nog uit te voeren werken. In november 2023 (begrotingsraad) is hiervoor een aparte reserve 'Onderhoud beeldende kunst in de openbare ruimte' voor ingesteld zodat deze reservering beter zichtbaar is.

Bijdrage fietstunnel N515
Bij de overname van circa 52 km wegen van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) in 2024 zijn er gelden meegekomen als bijdrage voor de fietstunnel onder de N515 (€ 87.500)(raadsbesluit 11 juni 2024). Deze gelden zijn toegevoegd in 2024 aan de nieuw gevormde reserve. De gemeente had al een reservering van €70.000 staan voor deze fietstunnel onder de N515 in de Reserve 'Nog uit te voeren werken'. Om alle gereserveerde gelden voor deze fietstunnel bij elkaar te houden zijn deze gelden in 2024 (Najaarsbericht 2024) verplaatst van de Reserve 'Nog uit te voeren werken' naar de nieuwe Reserve 'Bijdrage fietstunnel N515'. 

Conform raadsbesluit van 13 mei 2025 'Hogere bijdrage aan project fietstunnel N515-Zuiderweg' is er €70.000 teruggestort in de Algemene reserve en de overige €87.500 is ingezet in dit project. Eind 2025 is deze reserve dan ook leeg.

Bruggen en kunstwerken
Bij de overname van circa 52 km wegen van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) in 2024 zijn er ook gelden meegekomen als bijdrage voor gepland onderhoud kunstwerken (€280.161). Deze gelden zijn gereserveerd in deze nieuw gevormde reserve (raadsbesluit 11 juni 2024).

Daarnaast had de gemeente Wormerland een voorziening voor bruggen en kunstwerken. Maar om een voorziening te mogen aanhouden is het verplicht actueel meerjarenonderhoudsplanning te hebben. Het huidige meerjarenonderhoudsplan loopt voor de meeste bruggen tot en met 2024. Vandaar dat de volledige voorziening in 2025 moest vrijvallen. Deze gelden zijn toegevoegd aan de reserve 'Bruggen en Kunstwerken (HHNK)'. De werkelijke onderhoudskosten worden onttrokken aan deze reserve (conform besluit Najaarsbericht 2025, raad dec 2025).

Opvang ontheemden
Als we meer of minder (Rijks-)gelden ontvangen dan we kosten maken voor de opvang van ontheemden vereffenen we dit in deze reserve zonder separaat raadsbesluit. Het doel van deze reservering is om niet-declarabele kosten i.v.m ontheemden te kunnen dekken. Over de besteding (onttrekking) van deze gelden is wel een raadsbesluit vereist. Deze reserve is ingesteld in de raad van december 2024 (bij het Najaarsbericht 2024).

Asielzoekers
Deze reserve is ingesteld op 23 september 2025 (bij de bestemming rekeningresultaat van 2024). De reserve is initieel gevoed door de ontvangen rijksgelden in verband met de Spreidingswet (ingangsdatum 1 feb 2024). Het doel van deze wet is te komen tot voldoende opvangplekken en een evenwichtiger verdeling van asielzoekers over provincies en gemeenten.

De reserves waarvan de totale toevoeging of onttrekking groter is dan €25.000 worden hieronder toegelicht:

Het verloop van de voorzieningen in 2025 wordt in onderstaand overzicht weergegeven:

A. VOORZIENINGEN TER EGALISERING VAN DE KOSTEN (ONDERHOUDSVOORZIENINGEN):

A.1 Meerjarenonderhoudsplan (MOP) gebouwen
Voor de gemeentelijke panden zijn allemaal afzonderlijke onderhoudsplannen opgesteld. In 2019 zijn deze MOPs geactualiseerd, en hebben op dit moment een looptijd tot en met 2040. Iedere 4 jaar moeten deze MOPs weer opnieuw tegen het licht worden gehouden, en waar nodig budgetten worden bijgesteld. In het 1e halfjaar van 2026 staat besluitvorming in de raad van de bijgestelde MOP's op de agenda.

A.2 Bruggen en kunstwerken (vrijgevallen in 2025)

Opvolging aandachtspunten accountantscontrole
De raad heeft ons via de auditcommissie gevraagd duidelijk volgbaar te zijn waar we verbetervoorstellen van de accountant opvolgen. In dit licht melden we dat deze onderhoudsvoorziening is omgezet in een reserve (conform besluit Najaarsbericht 2025). Deze voorziening voldeed namelijk niet aan de regelgeving omdat recente meerjarenonderhoudsplannen ontbraken. Op deze manier geven we gevolg aan de aandachtpunten van de accountant en dragen we bij aan het vergemakkelijken van de accountantscontrole 2025. Dit is echter een tussenstap, de volgende stap ter verbetering is het maken van meerjarenonderhoudsplannen. Zodra deze zijn vastgesteld door de raad zullen we de voorzieningen herinvoeren.

A.3 Voorziening onderhoud wegen (vrijgevallen in 2025)

Opvolging aandachtspunten accountantscontrole
De raad heeft ons via de auditcommissie gevraagd duidelijk volgbaar te zijn waar we verbetervoorstellen van de accountant opvolgen. In dit licht melden we dat deze onderhoudsvoorziening is omgezet in een reserve (conform besluit Najaarsbericht 2025). De accountant heeft in haar verslag over de Jaarstukken 2024 het ontbreken van een meerjarenplan 'onderhoud wegen' als aandachtspunt benoemd. Met het omzetten van deze voorziening naar een reserve geven we gevolg aan dit aandachtspunt.

In 2024 is het beheer van diverse wegen van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) naar de gemeente overgegaan. De gelden die ontvangen zijn van het HHNK voor het (achterstallig) onderhoud van deze wegen zijn in 2024 in een voorziening gestort. Maar om een voorziening te mogen aanhouden is het verplicht een (vastgesteld) meerjarenonderhoudsplanning te hebben. Van deze wegen is nog geen meerjarenonderhoudsplan vastgesteld. Vandaar dat we de volledige voorziening in 2025 moesten laten vrijvallen. Deze gelden worden toegevoegd aan de nieuwe reserve 'Onderhoud wegen (HHNK)'. 

B. VOORZIENINGEN VOOR VERPLICHTINGEN, VERLIEZEN EN RISICO'S:

B.1 Pensioenen wethouders
De omvang van deze voorziening dient gelijk te zijn aan de toekomstige pensioenverplichtingen van de huidige en de gewezen wethouders. Dit geldt voor zowel de reeds pensioengerechtigde wethouders als de nog niet pensioengerechtigde wethouders (en hun partners). Hiervoor wordt per persoon door een extern bureau een actuariële waardeberekening opgesteld waarin rekening wordt gehouden met verwachte levensduur, de eventuele partner, de (variabele) pensioengerechtigde leeftijd en de te hanteren rekenrente. Daarmee is zichtbaar voor welk bedrag oud- en zittende wethouders pensioen hebben opgebouwd. Een vertrokken wethouder kan op elk moment verzoeken om de waarde van zijn pensioen over te dragen aan een ander pensioenfonds. Dit maakt de pensioenverplichtingen direct opeisbaar en dienen daarom in een voorziening aanwezig te zijn op grond van het Besluit begroting en verantwoording (BBV). Er zijn ook organisaties die gemeenten de mogelijkheid bieden zich hiervoor te verzekeren. Deze optie zou weliswaar incidentele toevoegingen en onttrekkingen in de voorziening voorkomen, maar zorgt voor een structurele last in de exploitatie en dient dan ook gedekt te worden met structurele baten. Dit laatste is de motivatie om de pensioenverplichting in een voorziening te reserveren en de grote, niet beïnvloedbare, fluctuaties te accepteren. Vanaf 2023 is er een reserve ingesteld om fluctuaties in deze voorziening te egaliseren.

Wetswijziging overgang van APPA naar ABP
Vanaf 1 januari 2028 gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers (verplicht) over naar het nieuwe pensioenstelsel en wordt het overgedragen aan het ABP. De huidige dekkingsgraad van onze eigen pensioenvoorzieningen voor wethouders is 100%. De dekkingsgraad van het ABP is veel hoger. Op het moment van overdragen moeten we (verplicht) voldoen aan de dekkingsgraad van het ABP. Deze toekomstige verhoging van onze pensioenverplichtingen moeten we nu al (verplicht) in de jaarrekening 2025 verwerken. Hoe hoog die dekkingsgraad zal zijn tijdens het overdachtsmoment is nog onzeker. We hebben in overleg met de accountant onze dekkingsgraad verhoogd naar 118%. Dit was in 2025 de gemiddelde dekkingsgraad van het ABP. We blijven de dekkingsgraad van het ABP monitoren en stellen de voorziening bij indien dit nodig is. Tot 2028 blijft de schommelende dekkingsgraad van het ABP een risico. 

B.2 Wachtgelden (voormalig) wethouders
Begin 2022 waren er geen betalingsverplichtingen, daarom was de voorziening leeg. Als gevolg van de verkiezingen in maart 2022 is er een nieuw college gevormd met als gevolg wachtgeldverplichtingen in verband met de vertrekkende collegeleden. Deze voorziening wordt (verplicht) gevormd met de maximale wachtgeldverplichtingen. Wachtgeldverplichtingen zijn afhankelijk van het inkomens van de voormalige wethouders. Periodiek beoordelen we de hoogte van de voorziening en laten we vrijvallen wat de maximale verplichting overschrijdt.

Als gevolg van de wisseling van wethouders in het in 2022 (door verkiezingen) zijn er wachtgeldverplichtingen ontstaan aan de vertrekkende wethouders. We zijn verplicht voor de maximale wachtgeldverplichting een voorziening te vormen. Uit deze voorziening worden de werkelijke wachtgelden betaald en werkgeverslasten afgedragen (sociale lasten). Elk jaar beoordelen we opnieuw hoeveel de maximale wachtgeldverplichting nog is. Voor 2026 is er geen wachtgeldverplichting meer. Daarom is de voorziening per eind 2025 leeg. Als gevolg van de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart 2026 kunnen er bij vertrekkende collegeleden opnieuw wachtgeldverplichtingen ontstaan.

B.3 Verlofsparen
Volgens de CAO hebben medewerkers vanaf 2022 de mogelijkheid om opgebouwde bovenwettelijke verlofuren om te zetten naar verlofsparen. Deze verlofspaaruren kunnen op een later moment worden gebruikt om bijvoorbeeld een sabbatical te nemen. Het hebben van deze voorziening is een verplichting.

B.4 Vervroegd pensioen (RVU)
Het doel van deze voorziening is te voldoen aan de verplichting om voor personeel die met vervroegd pensioen gaat geld te reserveren. Het besluit om met vervroegd pensioen te gaan moet voor het eind van het jaar liggen. De werkelijke datum van het vervroegd pensioen is niet van belang. We zijn verplicht direct een voorziening te maken voor de gehele looptijd van het vervroegd pensioen (dus tot aan de AOW-gerechtigde leeftijd). 

C. VOORZIENINGEN VOOR BIJDRAGEN AAN TOEKOMSTIGE VERVANGINGSINVESTERINGEN WAARVOOR EEN HEFFING WORDT GEHEVEN:

C.1 Egalisatie riolering
Deze voorziening is in 2014 nieuw gevormd, en is ontstaan uit een verplichting van het BBV om deze gelden voortaan in een voorziening beschikbaar te houden in plaats van in een egalisatiereserve. Deze voorziening heeft als doel om de ontvangen rioolheffingen en de daarbij behorende uitgaven voor riolering te egaliseren. Deze gelden mogen niet voor andere zaken worden gebruikt. 

C.2 Egalisatie afval
Deze voorziening is eveneens in 2014 nieuw gevormd, en is ontstaan uit een verplichting van het BBV om deze gelden voortaan in een voorziening beschikbaar te houden in plaats van in een egalisatiereserve. Deze voorziening heeft als doel om de ontvangen afvalstoffenheffingen en de daarbij behorende uitgaven voor afval te egaliseren. Deze gelden mogen niet voor andere zaken worden gebruikt.

De toevoegingen en onttrekkingen groter dan € 25.000 worden hieronder toegelicht per voorziening:

A. Voorzieningen ter egalisering van de kosten (onderhoudsvoorzieningen)

B. Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's

C. Voorzieningen voor bijdragen aan toekomstige investeringen waarvoor een heffing wordt geheven

De balanspost 'Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer' bestaat uit langlopende leningen en waarborgsommen. In de tabellen hieronder zijn de leningen en waarborgsommen gespecificeerd.

Toelichting leningen:
Alle langlopende leningen zijn bij de Bank Nederlandse Gemeenten afgesloten, behalve 1 nieuw afgesloten lening in 2025 van het Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer in verband met de bijdrage (=renteloze lening) aan herstel van de kademuur bij het pontje in Oostknollendam. De totale rentelast voor het jaar 2025 met betrekking tot de vaste schulden bedraagt: €206.386.

De Vlottende Passiva zijn gesplitst in de 'Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar' en de 'Overlopende passiva. Hieronder volgen specificaties van beiden.

De vlottende schulden bestaan uit kasgeldleningen, bank- en girosaldi en overige schulden.

Kasgeldleningen
Per eind 2025 hadden we geen opgenomen kasgeldlening lopen. Kasgeldleningen zijn kortlopende leningen.

Liquide middelen
De negatieve liquide middelen (negatieve banksaldi) per eind 2025 bedroegen €497. Het totaaloverzicht van alle liquide middelen (positieve en negatieve banksaldi) is te vinden aan bij de onder de Vlottende Activa (Liquide middelen). 

Overige schulden
De post overige schulden betreft facturen die betrekking hebben op 2025 maar begin 2026 zijn betaald. Hieronder volgt een uitsplitsing van de overige schulden in crediteuren, schulden aan openbare lichamen, te betalen pensioenpremies, te betalen belastingen en sociale premies.

Overige Vooruitontvangen bedragen die t.b.v. de volgende begrotingsjaren komen
Hieronder vallen voornamelijk de saldi van vooruitontvangen voorschotten op projecten. Dit is dus het saldo voorschot min werkelijk gemaakte kosten per project. 

*Het saldo van kostenverhaal op de projectontwikkelaar Zaandriehoek vindt u op de Activazijde van de balans. We hebben eind 2025 meer kosten gemaakt dan het voorschot dat we van de projectontwikkelaar ontvingen (in 2022). Dat betekent dat we een vordering hebben op de projectontwikkelaar per eind 2025. En vorderingen staan op de 'Activazijde van de balans'. Op de Passivazijde van de balans (vooruitontvangen/nog uit te geven) vindt u voor het project Zaandriehoek de ontvangen gelden die we reserveren voor de bovenwijkse voorzieningen.
**Project Wormervelden: de werkelijke kosten per eind 2025 overstijgen het ontvangen voorschot van de projectontwikkelaar (uit 2022), vandaar dat er per eind 2025 nul is. Indien er een anterieure overeenkomst zou zijn dan zou dit als 'vordering' op de Activazijde van de balans te vinden zijn. Omdat er geen anterieure overeenkomst is zijn de meerkosten in exploitatie 2025 geboekt en niet op de balans opgenomen.

Voorschotbedragen ontvangen van Europese, Rijks- en overige Nederlandse overheidslichamen 
In onderstaande tabellen ziet u een overzicht van voorschotten die we van diverse overheidsinstellingen hebben ontvangen. Deze gelden mogen we nog uitgeven of moeten worden terugbetaald in de komende begrotingsjaren. Deze voorschotten zijn onderverdeeld in 3 categorieën: de Europese Unie, Rijksoverheden en Overige Nederlandse overheden. Dit zijn allen uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel.

Verplichtingen die een volgend jaar tot betaling komen
Hieronder vallen de transitorische lasten (zaken waarvoor we in 2026 nog facturen verwachten, van zaken die in 2025 zijn uitgevoerd), de transitorische rente (rente over het jaar 2025, welke we in 2026 moeten betalen) en de overige nog te betalen kosten. Hieronder volgt een uitsplitsing van deze balanspost.

Waarborgen en garanties
Onder de 'niet in de balans opgenomen belangrijke financiële verplichtingen behoren de geldleningen waar de gemeente borg voor staat. Hier betalen we niets voor zolang de betrokken partijen aan hun verplichtingen blijven voldoen. Voor deze leningen zijn wij als gemeente (gedeeltelijk) risicodrager. De leningen waar de gemeente risicodrager is zijn leningen verstrekt aan Stichting Zorgcentrum Torenerf, Woonzorg Nederland, Stichting Het Verenigingsgebouw en de Vuilverbrandingsinstallatie (VVI). De gewaarborgde geldleningen zijn als volgt samengesteld:

Er zijn in 2025 geen betalingen door de gemeente Wormerland verricht in verband met deze garantstellingen.

Langlopende contracten van materiële omgang
Gemeente Wormerland heeft bij de belangrijkste leveranciers volgens de spend-analyse voor een bedrag van €797.168 aan verplichtingen uitstaan.

Overzicht verbonden partijen met opzegtermijnen

Rekening courant
Gemeente Wormerland heeft een krediet van €3.000.000 in rekening-courant bij de BNG-bank.

Hieronder ziet u een overzicht van de investeringskredieten. 

Onderstaand treft u een overzicht aan van de baten en lasten, samengevat per programma. De verschillen tussen realisatie en begroting zijn verklaard bij de programmaverantwoording.