Programma 2 - Ruimtelijke ontwikkeling

Wat is onze visie?

Terug naar navigatie - Programma 2 - Ruimtelijke ontwikkeling - Wat is onze visie?

Wij blijven ons inzetten voor een groene woon- en leefomgeving met voldoende en passende woningen voor huidige en toekomstige generaties. Ook bevorderen wij de doorstroming hiervan. Wij hechten groot belang aan verduurzaming en energieneutraliteit. Onze ambitie is om in 2040 als gemeentelijke organisatie energieneutraal te zijn en de klimaatdoelstellingen, vanuit de Klimaatwet en Klimaatakkoorden, behaald te hebben. Als gemeente staan wij dicht bij onze inwoners, ondernemers en instellingen. Wij hebben de verantwoordelijkheid om draagvlak te creëren bij initiatieven die een duidelijke maatschappelijke meerwaarde hebben.

Programma 2: Doelenboom
Thema Doel Acties 2025
THEMA 1 DOEL 1.1 1.1.1 - Woningvoorraad vergroten
Wonen in Wormerland Passend woningaanbod voor onze inwoners 1.1.2 - Volkshuisvestingsprogramma ontwikkelen
1.1.3 - Huisvestingsverordening
1.1.4 - Verkennen ontwikkeling buurtschap Bartelsluis
THEMA 2 DOEL 2.1 2.1.1 - Afronding van actualisatie en digitalisering Monumentale route Wormerland
Ruimte aan ontwikkeling Mogelijkheden voor recreatie en toerisme versterken
2.1.2 - Wegbewijzering Zaanoevergebied
2.1.3 - Meerjarige samenwerking voorzetten met Stichting Marketing Zaanstreek voor de toeristische en recreatieve promotie van Wormerland
DOEL 2.2 2.2.1 - Intaketafel verder uitwerken
Meer ruimte creëren voor initiatieven
DOEL 2.3 2.3.1 - Werken in Wormerland: in gesprek blijven met ondernemers en instellingen
Mogelijkheden voor werkgelegenheid versterken
DOEL 2.4 2.4.1 - Starten met uitvoering van het Gebiedsvisieprogramma
Ruimtelijk beleid actualiseren
2.4.2 - Onderzoeken verruiming woningbouwmogelijkheden
2.4.3 - Opstellen gebiedsprogramma Zaanoever
2.4.4 - Omgevingsplan vaststellen
THEMA 3 DOEL 3.1 3.1.1 - Zonnepanelen op openbare gebouwen of openbare ruimten
Duurzaamheid Energie opwekken met hernieuwbare bronnen
3.1.2 - Aansluiten in de regio energie en klimaat
3.1.3 - Beleidskader microturbines
3.1.4 - Nulmeting en strategie tot 2050 footprint
DOEL 3.2 3.2.1 - Bevorderen verduurzaming bedrijventerreinen
Circulaire economische ontwikkelingen bevorderen 3.2.2 - Green Deal Houtbouw MRA
DOEL 3.3 3.3.1 - Woningverduurzaming stimuleren
Verduurzaming bestaande bouw 3.3.2 - Wijkuitvoeringsplannen
3.3.3 - Verduurzaming gemeentelijke gebouwen
THEMA 4 DOEL 4.1 4.1.1 - Gebiedsvisie Wormer- en Jisperveld
Open Landschap behouden Veenweidegebied behouden
HEBBEN WE DE GEPLANDE DOELEN UIT DE BEGROTING 2025 GEREALISEERD?

P2 THEMA 1: Wonen in Wormerland

Terug naar navigatie - P2 THEMA 1: Wonen in Wormerland - Toelichting

Wij dragen bij aan een woningaanbod dat aansluit op de (toekomstige) woningbehoefte van onze inwoners. Daarbij vinden wij het belangrijk dat de kwaliteit en de duurzaamheid van de woningvoorraad wordt verhoogd en het groene karakter en de identiteit van onze gemeente bewaard blijft. Waar mogelijk staan wij open voor alternatieve woonvormen zoals: wonen in de tweede lijn, Tiny Houses, starterswoningen, woningsplitsing, transformatie van niet meer gebruikte bedrijfsgebouwen, kantoorpanden en agrarische gebouwen en meer-generatiewoningen.

Onze doelen

Terug naar navigatie - P2 THEMA 1: Wonen in Wormerland - Onze doelen

P2 DOEL 1.1: Passend woningaanbod voor onze inwoners

Terug naar navigatie - P2 THEMA 1: Wonen in Wormerland - Onze doelen - P2 DOEL 1.1: Passend woningaanbod voor onze inwoners

Er staat een aantal grote woningbouwontwikkelingen gepland voor de vergroting van het aanbod koopwoningen voor verschillende doelgroepen, denk aan het project Zaandriehoek, project Zaankom en diverse projecten aan de Veerdijk. We onderzoeken ook de extra woningbouwmogelijkheden in onze gemeente.
Om het woningtekort terug te dringen stimuleren wij uitbreiding van het aanbod van huurwoningen. In samenwerking met de woningcorporaties WormerWonen en Parteon zorgen wij voor het aanbieden van verschillende soorten huurwoningen om zo meerdere doelgroepen te bedienen. Om de doorstroming binnen onze gemeente te bevorderen, is aanbod van duurzame huurwoningen belangrijk.
Wij streven naar snelle realisatie van tijdelijke woonruimten, die op korte termijn de acute woningnood kunnen opheffen voor spoedzoekers, statushouders en ontheemden uit Oekraïne. Hierin zal de gemeente intensief samenwerken met investeerders en woningcorporaties.

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P2 THEMA 2: Ruimte aan ontwikkeling

Terug naar navigatie - P2 THEMA 2: Ruimte aan ontwikkeling - Toelichting

Het bieden van ruimte aan ontwikkeling en het waarborgen van de kwaliteit van het woon-, werk- en recreatiegebied. We blijven onze omgeving doelmatig ontwikkelen, beheren en gebruiken. Daarbij staat de behoefte van onze inwoners, ondernemers en instellingen voorop en geven we ruimte aan initiatieven. Wij willen een aantrekkelijke gemeente blijven om in te wonen, vestigen en recreëren.

Onze doelen

Terug naar navigatie - P2 THEMA 2: Ruimte aan ontwikkeling - Onze doelen

P2 DOEL 2.1 Mogelijkheden voor recreatie en toerisme versterken

Terug naar navigatie - P2 THEMA 2: Ruimte aan ontwikkeling - Onze doelen - P2 DOEL 2.1 Mogelijkheden voor recreatie en toerisme versterken

Recreatie en toerisme in de Metropoolregio Amsterdam groeit. Dit vraagt een goede balans tussen inwoners, bezoekers en bedrijven. Het is daarom belangrijk om bezoekers te spreiden– niet allemaal tegelijk, niet allemaal op één plek. Samen met de Metropoolregio Amsterdam vergroten we de toeristische regio. Ook stimuleren we de mobiliteit en het verblijf van bezoekers in onze eigen gemeente. Daarnaast werken we met lokale en regionale partners aan onze recreatieve agenda.

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P2 DOEL 2.2: Meer ruimte creëren voor initiatieven

Terug naar navigatie - P2 THEMA 2: Ruimte aan ontwikkeling - Onze doelen - P2 DOEL 2.2: Meer ruimte creëren voor initiatieven

We staan open voor economische initiatieven. We bevorderen duurzame economische ontwikkelingen die de werkgelegenheid stimuleren. We stimuleren en faciliteren en maken hierbij gebruik van de kansen die de Metropoolregio Amsterdam (Amsterdam Economic Board) ons biedt.

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P2 DOEL 2.3: Mogelijkheden voor werkgelegenheid versterken

Terug naar navigatie - P2 THEMA 2: Ruimte aan ontwikkeling - Onze doelen - P2 DOEL 2.3: Mogelijkheden voor werkgelegenheid versterken

Wij willen de werkgelegenheid in onze gemeente stimuleren. We blijven in gesprek met ondernemers en instellingen om verbindingen te leggen en waar mogelijk mee te werken aan (ruimtelijke) initiatieven in het belang van bestaande en nieuw te vestigen bedrijven.

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P2 DOEL 2.4: Ruimtelijk beleid actualiseren

Terug naar navigatie - P2 THEMA 2: Ruimte aan ontwikkeling - Onze doelen - P2 DOEL 2.4: Ruimtelijk beleid actualiseren

Per 1 januari 2024 werken we met de Omgevingswet en bestaat het instrument bestemmingsplan niet langer. De wettelijke actualisatieplicht voor bestemmingsplan is eerder al vervallen met het oog op de Omgevingswet. Het ruimtelijk beleid wordt vastgelegd in een omgevingsvisie en een omgevingsplan.

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P2 THEMA 3: Duurzaamheid

Onze doelen

Terug naar navigatie - P2 THEMA 3: Duurzaamheid - Onze doelen

P2 DOEL 3.1 Energie opwekken met hernieuwbare bronnen

Terug naar navigatie - P2 THEMA 3: Duurzaamheid - Onze doelen - P2 DOEL 3.1 Energie opwekken met hernieuwbare bronnen

Wij werken ernaartoe om als gemeente energieneutraal te worden. In 2030 willen we een CO2- reductie realiseren van 49% op de gebouwen die eigendom van de gemeente zijn. Dit is in lijn met de doelen uit het Klimaatakkoord.

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P2 DOEL 3.2: Circulaire economische ontwikkelingen bevorderen

Terug naar navigatie - P2 THEMA 3: Duurzaamheid - Onze doelen - P2 DOEL 3.2: Circulaire economische ontwikkelingen bevorderen

Om een duurzame samenleving te worden, stimuleren wij ondernemers en instellingen om zo veel mogelijk circulair in te kopen en te verkopen. Het gaat er hierbij om andere materialen te hergebruiken en energieneutraal te werken.

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P2 DOEL 3.3: Verduurzaming bestaande bouw

Terug naar navigatie - P2 THEMA 3: Duurzaamheid - Onze doelen - P2 DOEL 3.3: Verduurzaming bestaande bouw

In 2050 moeten in Nederland 7 miljoen woningen en 1 miljoen andere gebouwen van het aardgas af. Dat betekent voor de bestaande bouw: beter isoleren en gebruikmaken van duurzame warmte en elektriciteit. Om dit doel te halen heeft gemeente Wormerland samen met partners in de Metropoolregio Amsterdam een intentieovereenkomst getekend om aardgasvrij te bouwen. Ook steunen en faciliteren we lokale duurzaamheidsinitiatieven.

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P2 THEMA 4: Open Landschap behouden

Terug naar navigatie - P2 THEMA 4: Open Landschap behouden - Toelichting

Het open en groene cultuurlandschap kenmerkt Wormerland. Dit willen we behouden. Daarbij denken we aan doorkijkjes en aan het cultuurhistorisch erf, maar ook aan het veenweidegebied en de droogmakerijen. We onderzoeken de kansen aan de rafels van ons groen (Waterlands Wonen). Er is ook aandacht voor de agrarische sector; dat deze voldoende ruimte houdt voor bedrijfsvoering binnen de landelijke geldende milieunormen.

Onze doelen

Terug naar navigatie - P2 THEMA 4: Open Landschap behouden - Onze doelen

P2 DOEL 4.1: Veenweidegebied behouden

Terug naar navigatie - P2 THEMA 4: Open Landschap behouden - Onze doelen - P2 DOEL 4.1: Veenweidegebied behouden

Het veenweidegebied heeft te maken met bodemdaling door de afname van het grondwaterpeil. Om ons veenweidegebied te behouden en de uitstoot van CO2 terug te dringen, is goed waterbeheer van belang. Het is belangrijk om in samenspraak met Natuurmonumenten, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, de provincie en landeigenaren invulling te geven aan de diverse uitdagingen die er liggen.

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

Wat heeft het gekost?

Terug naar navigatie - Programma 2 - Ruimtelijke ontwikkeling - Wat heeft het gekost?
Exploitatie Rekening 2024 Begroting 2025 incl.wijz. Rekening 2025 Afwijking budget 2025
Lasten
064 Verkeer 153.834 160.754 150.695 -10.059
083 Toerisme en streekmarketing 49.949 48.670 48.390 -280
130 Natuur en landschap 111.752 111.338 109.242 -2.096
240 Omgevingsplan 237.938 206.553 166.603 -39.950
242 Vrijstelling en wijziging WRO 0 0 0 0
243 Ruimtelijke ordening 249.401 813.066 757.530 -55.536
244 Project Sportaccommodaties -208.047 741.431 797.578 56.147
250 Woonruimtezaken 46.353 36.000 34.145 -1.855
251 Volkshuisvestingsbeleid 86.512 97.603 235.738 138.135
279 Monumentenzorg 108.107 102.678 599.048 496.370
Totaal Lasten 835.799 2.318.093 2.898.969 580.876
Baten
064 Verkeer 324 0 609 609
083 Toerisme en streekmarketing 3.965 0 -498 -498
130 Natuur en landschap 15.570 15.290 16.012 722
240 Omgevingsplan 1.250 0 0 0
242 Vrijstelling en wijziging WRO 14.100 4.158 0 -4.158
243 Ruimtelijke ordening 0 1.500.000 1.904.262 404.262
250 Woonruimtezaken 640 334 1.250 916
251 Volkshuisvestingsbeleid 34.255 14.488 174.627 160.139
279 Monumentenzorg 5.123 26.377 516.073 489.696
Totaal Baten 75.228 1.560.647 2.612.335 1.051.688

Verschillenanalyse product 243 Ruimtelijke ordening

Terug naar navigatie - Programma 2 - Ruimtelijke ontwikkeling - Verschillenanalyse product 243 Ruimtelijke ordening

 

Product 243 Ruimtelijke ordening
Verschil Laten/Baten Toelichting
€55.536 Lasten
(voordeel)

Een voordeel op het product Ruimtelijke ordening. Dit voordeel is opgebouwd uit diverse elementen: Bij de verkoop en overdracht van de Gele Lis in 2025 is een budget van € 400.000 gereserveerd voor diverse kosten en aanpassingen in de openbare ruimte tijdens de sloop en nieuwbouw. Deze begrote kosten zijn uiteindelijk ondergebracht bij WormerWonen en daardoor valt de reservering vrij. Dit bedrag wordt deels ingezet voor de kosten van de projectleiders op diverse ontwikkelprojecten waar op dit moment (nog) geen anterieure overeenkomst voor is gesloten.

€404.262 Baten
(voordeel)

 

Verschillenanalyse product 244 Project Sportaccommodaties

Terug naar navigatie - Programma 2 - Ruimtelijke ontwikkeling - Verschillenanalyse product 244 Project Sportaccommodaties

 

Product 244 Project Sportaccommodaties
Verschil Laten/Baten Toelichting
€56.147 Lasten
(nadeel)

In het Najaarsbericht 2025 heeft de raad voor het jaar 2025 €738.431 budget beschikbaar gesteld voor het project Sportaccommodaties. Dit budget is overschreden omdat de raad besloten heeft tot een aanvullende onderzoeksopdracht naar de optimalisatie van woningen aan de Drie Morgen en een quickscan op de Spekhuisstraat. Deze kosten waren niet begroot.

Verschillenanalyse product 251 Volkshuisvestingsbeleid

Terug naar navigatie - Programma 2 - Ruimtelijke ontwikkeling - Verschillenanalyse product 251 Volkshuisvestingsbeleid

 

Product 251 Volkshuisvestingsbeleid
Verschil Laten/Baten Toelichting
€138.135 Lasten
(nadeel)

Dit nadeel bestaat hoofdzakelijk uit de (niet begrote) gedeeltelijke doorbetaling van de in 2024 ontvangen rijksvergoeding voor stimulering Flex- en Transformatiewoningen aan Wormerwonen in verband met het project De Kleine Braak (€149.128).

Naast bovenstaand was er in 2025 een incidenteel budget "Adviesopdracht: Wonen in de 2e lijn" van €21.156, we zullen de raad voorstellen dit budget mee te nemen bij de resultaatbestemming van 2025 om in 2026 te kunnen besteden.

€160.139

Baten
(voordeel)

Dit voordeel bestaat voornamelijk uit de rijksvergoeding voor de bouw van de Flex- en Transformatiewoningen De Kleine Braak. De in 2025 gemaakte kosten declareren we bij het rijk (Sisa-regeling) (€149.128). Zowel de lasten als de baten waren niet begroot en worden beiden overschreden met €149.128. Dit heeft geen effect op het jaarrekeningsaldo.

 

Verschillenanalyse product 279 Monumentenzorg

Terug naar navigatie - Programma 2 - Ruimtelijke ontwikkeling - Verschillenanalyse product 279 Monumentenzorg

 

Product 279 Monumentenzorg
Verschil Laten/Baten Toelichting

 €489.696

Baten
(voordeel)

In 2025 is voor een bedrag van €504.000 aan dwangsommen opgelegd op het rijksmonument Dorpstraat 13 in Jisp vanwege het achterblijven van maatregelen om de achteruitgang van het monumentale pand te voorkomen. Eigenaren van monumenten hebben een instandhoudingsverplichting. De invorderingsprocedure loopt nog.

€496.370

Lasten
(nadeel)

Het opgelegde bedrag wordt toegevoegd aan de voorziening dubieuze debiteuren, en valt vrij als het bedrag daadwerkelijk is ontvangen. Zodra dit geld ontvangen is zal dit conform bestaand beleid worden toegevoegd aan de reserve Monumentenzorg.

Reserves

Terug naar navigatie - Programma 2 - Ruimtelijke ontwikkeling - Reserves
Stand reserves per 31-12 Rekening 2024 Begroting 2025 incl. wijz. Rekening 2025
Bestemmingsreserve Monumentenzorg 51.104 58.104 67.810
Ontwikkelingsfonds 195.166 195.166 195.166
Fonds Volkshuisvesting 945.936 945.936 955.754
Bestemmingsreserve Opstellen omgevingsplan 45.348 293.470 296.494
Totaal reserves 1.237.554 1.492.676 1.515.224
3-jul-2026

Toelichting reserves

Terug naar navigatie - Programma 2 - Ruimtelijke ontwikkeling - Toelichting reserves

Bestemmingsreserve Monumentenzorg
Deze reserve is gecreëerd als buffer om incidentele kosten en afwijkingen t.o.v. het subsidiebudget op te kunnen vangen. Bij incidentele kosten kan gedacht worden aan kosten als inwinning van externe adviezen, inspecties en onderzoeken van nieuwe en bestaande rijks- en provinciale monumenten. Bij het opvangen van schommelingen in verstrekte subsidies wordt gekeken naar begrote versus werkelijke verstrekte subsidies: zijn er meer subsidies verstrekt dan begroot dan wordt de budgetoverschrijding onttrokken uit de reserve. Zijn er minder subsidies verstrekt dan begroot dan wordt het restbudget aan de reserve toegevoegd.

In 2025 zijn er voor het monument Dorpsstraat 13 in Jisp handhavingskosten gemaakt vanwege het niet-naleven van de onderhoudsplichten die bij het bezitten van een monument horen. Dit heeft geleid tot handhavingskosten en het opleggen van dwangsommen. Per saldo is er voor dit monument €14.223 in 2025 toegevoegd aan de reserve. Inmiddels is dit monument van eigenaar gewisseld. Ook zijn er onderzoekskosten gemaakt voor voormalig raadhuis Jisp (€5.445). Tot slot was er in 2025 €7.928 over op het beschikbare subsidiebudget. Dit is toegevoegd aan de reserve. 

Reserve Ontwikkelingsfonds
Het ontwikkelingsfonds is ingesteld om financieel negatieve bouwplannen mogelijk te maken. De reserve is gevormd door financieel positieve bouwplannen te reserveren. In 2025 zijn er geen mutaties in deze reserve. In 2026 valt deze reserve helemaal vrij (raadsbesluit bij Kadernota 2026, Duurzaam begrotingsevenwicht).

Fonds Volkshuisvesting
Uit deze reserve zijn leningen verstrekt aan de woningstichting in het kader van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) en aan particulieren in de vorm van Startersleningen. De hoogte van de reserve bepaalt het maximaal beschikbare bedrag waar leningen t.b.v. volkshuisvesting en startersleningen voor verstrekt kunnen worden. Aan deze reserve is in 2025 €9.818 toegevoegd. Dit is het saldo van beheerkosten die we betalen aan het SVn en de ontvangen rente op de leningen die verstrekt zijn vanuit het Revolving fund Volkshuisvesting en op de verstrekte Startersleningen.

Startersleningen:
De raad heeft €600.000 voor startersleningen beschikbaar gesteld. Per 31 december 2025 zijn er 10 verstrekte startersleningen met een totale leningschuld van €409.288. Er is dus nog voor €190.712 startersleningen beschikbaar.

Volkshuisvesting
Per 31 december 2025 is er 1 stimuleringslening verstrekt aan Wormerwonen met een totale leningschuld van €106.528.

Bestemmingsreserve Opstellen omgevingsplan
Het doel van deze reserve is de pieken in de uitgaven met betrekking tot het opstellen van het omgevingsplan te voorkomen zodat de jaarlijkse lasten voor de exploitatie gelijk blijven. Jaarlijks wordt er €24.000 aan deze reserve toegevoegd. De werkelijke gemaakte kosten voor het opstellen van het omgevingsplan worden onttrokken (2025: €18.330). Deze kosten zijn grotendeels gemaakt voor het 'Bestemmingsplan Landelijk gebied'. 

De overgebleven gelden in de Reserve Nog uit te voeren werken voor de Implementatie omgevingswet (€245.475) zijn overgeheveld naar de reserve Opstellen Omgevingsplan. Deze gelden zijn nodig omdat, na afronding van de eerste Omgevingsplanwijziging begin 2026, we direct daarna beginnen met het opstellen van de eerste gebiedsgerichte regels in het Omgevingsplan, een traject dat tot 2032 zal gaan duren (raadsbesluit Najaarsbericht 2025).

De reserves die te maken hebben met Duurzaamheid zijn opgenomen in programma 5.

Kengetallen

Terug naar navigatie - Programma 2 - Ruimtelijke ontwikkeling - Kengetallen

Dit zijn de verplichte indicatoren vanuit de BBV.

Omschrijving Rekening 2024 Begroting 2025 Rekening 2025
Aantal nieuwe woningen per 1.000 woningen (Bron: BAG) 12,1 4,5 5,7
% Demografische druk (Bron: CBS)* 77,4 74,4 78,2

*Demografische druk is het percentage van het aantal personen van 0 t/m 19 jaar en 65+ per 100 personen van 20 t/m 64 jaar. Dit cijfer geeft inzicht in de verhouding van het niet-werkende deel van de bevolking tot het werkende deel van de bevolking.