Programma 3 - Sociaal domein

Wat is onze visie?

Terug naar navigatie - Programma 3 - Sociaal domein - Wat is onze visie?

Iedereen in Wormerland mag en kan meedoen, dat is de ambitie van het programma Sociaal Domein. We werken aan bestaanszekerheid, gezond leven en opgroeien en aan maatschappelijke ondersteuning met daar waar mogelijk zorg op maat.
Het is belangrijk dat onze inwoners verbonden (kunnen) zijn met de samenleving en zich gesteund voelen bij het vervullen van zorgtaken. In de dorpsgemeenschappen gaat veel zorg naar elkaar uit. Wie zorg of hulp nodig heeft, krijgt zo snel mogelijk – en zo nodig op maat – een goede oplossing. We zorgen ervoor dat inwoners die ondersteuning nodig hebben dit gemakkelijk en dichtbij vinden. We sluiten aan bij de leefwereld van inwoners om bij hun situatie passende ondersteuning te kunnen bieden. Integraal beleid en een goed op elkaar afgestemde uitvoering zijn hiervoor essentieel. Het gaat dan niet alleen om de wettelijke taken binnen het sociaal domein, maar ook om de samenhang met bijvoorbeeld sport, cultuur, onderwijs, omgeving en economie.

We ontwikkelen een integraal beleidskader met vier centrale thema’s. Dit werken we in de komende jaren uit om de voorwaarden te scheppen voor een integrale uitvoering:

1.    Voor en met elkaar
Dit thema richt zich op ondersteuning van de sociale betrokkenheid van de dorpsgemeenschappen, op zo goed en lang mogelijk thuis kunnen wonen van kwetsbare inwoners, en op mantelzorgondersteuning.

2.    Iedereen kan meedoen
Dit thema richt zich onder andere op armoede- en schuldenproblematiek en op het verlichten van eenzaamheid.

3.    De kracht van preventie
Dit thema richt zich op het bevorderen van een gezonde leefstijl en op een sterke basis voor jeugd.

4.    Passende ondersteuning en zorg
Dit thema richt zich op de ontwikkeling van passende hulp voor inwoners, de ontwikkeling van de Integrale Toegang en samenwerking met onze partners.

Programma 3: Doelenboom
Thema Doel Acties 2025
THEMA 1 DOEL 1.1 1.1.1 - Opstellen woonzorgvisie
Voor en met elkaar Ondersteunen lang thuis wonen
THEMA 2 DOEL 2.1 2.1.1 - Uitvoeren Plan armoedebestrijding
Iedereen kan meedoen Armoedebestrijding 2.1.2 - Voorbereiden realisatie inwonerspas
DOEL 2.2 2.2.1 - Uitvoeren Plan Laaggeletterdheid
Aanpak laaggeletterdheid
DOEL 2.3 2.3.1 - Uitvoeren Beleidsplan schuldhulpverlening
Schuldenproblematiek aanpakken
DOEL 2.4 2.4.1 - Voortzetten van preventieve huisbezoeken inclusief extra aandacht voor valpreventie
Verlichten van eenzaamheid
DOEL 2.5 2.5.1 - Uitvoering van nieuwe wetgeving participatie
Stimuleren van werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt 2.5.2 - Meer maatwerk toepassen
DOEL 2.6 2.6.1 - Beleid toeslagenaffaire evalueren
Toepassen menselijke maat 2.6.2 - Uitvoeren doorbraakmethode
THEMA 3 DOEL 3.1 3.1.1 - Uitvoeren Sportakkoord (2022 – 2026)
Preventie Bevorderen gezonde leefstijl
DOEL 3.2 3.2.1 - Inzet gezinscoaches 'light' verbreden
Jeugdhulp; een sterke basis voor de jeugd 3.2.2 - Voeren van maatschappelijk debat van speciaal naar normaal
3.2.3 - Samenredzaamheid bevorderen
THEMA 4 DOEL 4.1 4.1.1 - Structureel voortzetten respijthuis
4.1.2 - Buddy's voor mensen met dementie
Passende zorg en ondersteuning Mantelzorg ondersteunen 4.1.3 - Dementievriendelijke gemeente worden
4.1.4 - Beschermd wonen van Zaanstad naar Wormerland
DOEL 4.2 4.2.1 - Inzetten op veranderopgaven Hervormingsagenda jeugd
Jeugdhulp
4.2.2 - Versoepelen van de overgang van jeugdwet naar WMO en de participatiewet
4.2.3 - Gunnen/implementeren een nieuw contract jeugdteam
THEMA 5 DOEL 5.1 5.1.1 - Aan de slag met de Uitvoeringsagenda Sociaal Domein 2025/2026
Verbeteren dienstverlening Sociaal Domein Integraal werken binnen de beleidsdomeinen
HEBBEN WE DE GEPLANDE DOELEN UIT DE BEGROTING 2025 GEREALISEERD?

P3 THEMA 1: Voor en met elkaar

Terug naar navigatie - P3 THEMA 1: Voor en met elkaar - Toelichting

Veel inwoners voelen zich met elkaar verbonden en zien naar elkaar om. Dit noemen we ook wel sociale betrokkenheid. Deze betrokkenheid en het behouden ervan of zelfs het vergroten, is belangrijk. Als mensen elkaar kennen en zich met elkaar verbonden voelen, is de kans groter dat zij rekening willen houden met en zich willen inzetten voor elkaar. Met een goede sociale betrokkenheid snijdt het mes aan twee kanten. Je verbonden voelen met je naasten draagt bij aan mentale gezondheid. Bij een groep horen en sociale contacten hebben, vinden veel mensen fijn. En het kan eenzaamheid tegengaan. Daarnaast kan verbondenheid een laagdrempelig vangnet vormen met oog voor elkaar.

De drie speerpunten zijn:
•    Het ondersteunen van de onderlinge sociale betrokkenheid
•    Inwoners kunnen zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen
•    Versterken mantelzorgondersteuning

Onze doelen

Terug naar navigatie - P3 THEMA 1: Voor en met elkaar - Onze doelen

P3 DOEL 1.1: Ondersteunen lang thuis wonen

Terug naar navigatie - P3 THEMA 1: Voor en met elkaar - Onze doelen - P3 DOEL 1.1: Ondersteunen lang thuis wonen

De gemeente ondersteunt inwoners in het faciliteren om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen. Dit is het hoofddoel van de Wet maatschappelijke ondersteuning van 2015. De gemeente doet dit op twee manieren. 1. via de maatwerkvoorzieningen waarvoor een indicatie nodig is (dagbesteding, begeleiding, hulp bij het huishouden, hulpmiddelen, woningaanpassingen, trapliften, aanvullend openbaar vervoer, enzovoorts). 2. Via voorliggende voorzieningen (mantelzorgondersteuning, inzet vrijwilligers, tafeltje dekje, Belbus, enzovoorts). Deze voorliggende voorzieningen worden meestal door de welzijnsorganisaties georganiseerd.

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P3 THEMA 2: Iedereen kan meedoen

Terug naar navigatie - P3 THEMA 2: Iedereen kan meedoen - Toelichting

Mee kunnen doen heeft te maken met thema 1: ‘Voor en met elkaar’. Het vraagt om verbindingen tussen inwoners onder elkaar en tussen (maatschappelijke) organisaties en inwoners waarbij men respect heeft voor elkaar, naar elkaar omkijkt en voor elkaar zorgt. We gaan uit van inwoners die er zelf voor kunnen zorgen dat ze meedoen. Maar we weten dat er soms (tijdelijk) grenzen zitten aan de zelfredzaamheid. We weten ook dat niet alle problemen te voorkomen of op te lossen zijn en dat er mensen zijn die te maken hebben met een beperking. Ook zijn er mensen die niet volledig zichzelf kunnen zijn omdat anderen ze dan niet accepteren. Daarom zetten wij ons in voor inwoners die, op sommige gebieden, niet of niet volledig mee kunnen doen. 
Het kan bijvoorbeeld gaan om bemiddeling naar passend werk, het (beter) leren lezen en schrijven, een openbare ruimte geschikt maken voor rolstoelen of een bijdrage leveren aan de acceptatie van diversiteit in seksualiteit en gender.

De twee speerpunten zijn:
•    Het ondersteunen van inwoners die (tijdelijk) financieel niet zelfredzaam zijn en/of schulden hebben.
•    Effectieve aanpak van eenzaamheid.

Onze doelen

Terug naar navigatie - P3 THEMA 2: Iedereen kan meedoen - Onze doelen

P3 DOEL 2.1 Armoedebestrijding

Terug naar navigatie - P3 THEMA 2: Iedereen kan meedoen - Onze doelen - P3 DOEL 2.1 Armoedebestrijding

De hoge inflatie is over de afgelopen periode wel gedaald maar het aantal mensen (en kinderen) die in armoede verkeren stijgt nog steeds. De belangrijkste oorzaken zijn nog steeds de hoge energieprijzen en de stijging van de kosten van levensmiddelen. Dit raakt de mensen met een laag inkomen extra hard. Bovendien wonen mensen met lagere inkomens vaker in slechter geïsoleerde huurwoningen: dat betekent meer stoken om het warm te houden. 

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P3 DOEL 2.2: Aanpak laaggeletterdheid

Terug naar navigatie - P3 THEMA 2: Iedereen kan meedoen - Onze doelen - P3 DOEL 2.2: Aanpak laaggeletterdheid

Ongeveer 2,5 miljoen Nederlanders hebben moeite met lezen, rekenen en het gebruiken van een computer of smartphone. In het dagelijks leven moeten mensen vaak lezen, schrijven, rekenen of omgaan met de computer. Een gebrek aan basisvaardigheden kan grote nadelen hebben. Met de arbeidsmarktregio is in 2020 een regionaal plan Aanpak Laaggeletterdheid opgesteld. Wij maken samen met het onderwijs en de bibliotheek, een lokale vertaling van dit plan waarin taalstimulering op het werk en binnen het gezin centraal staat. Ook het herkennen van laaggeletterdheid door hulp- en dienstverleners krijgt aandacht.

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P3 DOEL 2.3: Schuldenproblematiek aanpakken

Terug naar navigatie - P3 THEMA 2: Iedereen kan meedoen - Onze doelen - P3 DOEL 2.3: Schuldenproblematiek aanpakken

We willen dat inwoners die onder de armoedegrens leven en/of schulden hebben weer grip krijgen op hun situatie, volwaardig kunnen meedoen aan de samenleving en uiteindelijk (weer) zelfredzaam worden. We werken aan het voorkomen van schulden en armoede onder inwoners, met speciale aandacht voor jongeren. 

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P3 DOEL 2.4: Verlichten van eenzaamheid

Terug naar navigatie - P3 THEMA 2: Iedereen kan meedoen - Onze doelen - P3 DOEL 2.4: Verlichten van eenzaamheid

Eenzaamheid overkomt jong en oud. Eenzaamheid komt in lichte of sterke mate voor. Je kunt je af en toe eenzaam voelen of voor lange tijd. Hoe eenzaamheid voelt en wat het met je doet, is voor iedereen anders. Een veelgebruikte definitie van eenzaamheid is: ‘’het subjectief (persoonlijk) ervaren van een onplezierig of ontoelaatbaar gemis aan (kwaliteit van) bepaalde sociale relaties’’. Het kan dus gaan om het aantal contacten en/of de kwaliteit van de contacten. Bestrijding van eenzaamheid ligt op twee domeinen: volksgezondheid en welzijn. De eerste is belegd bij GGD ZaWa en de tweede is belegd bij Welzijn Wonen Plus. 

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P3 DOEL 2.5: Stimuleren van werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt

Terug naar navigatie - P3 THEMA 2: Iedereen kan meedoen - Onze doelen - P3 DOEL 2.5: Stimuleren van werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt

Het stimuleren van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt doen we met ondersteunende maatregelen die als doel hebben mensen actief en naar vermogen te laten participeren in de arbeidsmarkt.

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P3 DOEL 2.6: Toepassen menselijke maat

Terug naar navigatie - P3 THEMA 2: Iedereen kan meedoen - Onze doelen - P3 DOEL 2.6: Toepassen menselijke maat

Het gaat met name om het bewustzijn te vergroten bij zowel diegenen die de regelgeving uitvoeren als bij diegenen die het beleid opstellen. De aanbevelingen uit het rekenkamercommissierapport ‘Voor de inwoners’ nemen we hierin mee. Daarnaast worden organisatiebreed ambassadeurs getraind in het toepassen van de doorbraakmethode door instituut publieke waarden.

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P3 THEMA 3: Preventie

Terug naar navigatie - P3 THEMA 3: Preventie - Toelichting

Het is belangrijk dat we problemen zoveel mogelijk voorkomen. Of dat ze zo klein mogelijk blijven en/of in een vroeg stadium worden gesignaleerd. Dit is goed voor de inwoner(s) waar het om gaat. Maar ook voor de samenleving. Volgens een rapport van de VNG zitten hier drie gedachten achter:
•    Preventie is efficiënter en goedkoper dan achteraf problemen oplossen.
•    In een inclusieve samenleving kunnen alle inwoners meedoen. Preventief werken helpt daarbij.
•    De maatschappij kan er last van hebben als iemand zich niet volgens de geldende normen gedraagt.

De gemeente werkt onder meer samen met inwoners, vrijwilligers, het onderwijs en professionele hulpverleners aan preventie.
De twee speerpunten zijn:
•    Het bevorderen van een gezonde leefstijl.
•    Een sterke basis voor de jeugd.

Onze doelen

Terug naar navigatie - P3 THEMA 3: Preventie - Onze doelen

P3 DOEL 3.1: Bevorderen gezonde leefstijl

Terug naar navigatie - P3 THEMA 3: Preventie - Onze doelen - P3 DOEL 3.1: Bevorderen gezonde leefstijl

Bij een gezonde leefstijl denken wij aan gezond eten, goed voor jezelf zorgen, voldoende bewegen, sociale contacten en een zinvolle besteding van je dag hebben. Met een gezonde leefstijl kun je de gezondheid beïnvloeden. Daarbij is gezondheid meer dan ‘niet ziek zijn’. Gezondheid gaat ook over veerkracht, meedoen in de maatschappij, zingeving van het leven en over de omgeving waarin je leeft. Inwoners zijn zelf verantwoordelijk voor hoe ze leven. Maar ook de maatschappij heeft belang bij mensen met een gezonde leefstijl. Zo vergroot een gezonde leefstijl het mee kunnen doen in de maatschappij. En het verlaagt de maatschappelijke kosten (bijvoorbeeld zorgkosten en uitkeringen).

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P3 DOEL 3.2: Jeugdhulp; een sterke basis voor de jeugd

Terug naar navigatie - P3 THEMA 3: Preventie - Onze doelen - P3 DOEL 3.2: Jeugdhulp; een sterke basis voor de jeugd

Een sterke basis wil zeggen: een omgeving waarin kinderen gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. Uiteraard met hun ouders. Maar er zijn allerlei medeopvoeders. Bijvoorbeeld, familie, buren, kinderopvangmedewerkers, leerkrachten, jongerenwerkers, en cultuur- en sportbegeleiders. Samen zorgen zij voor een sterke basis waar kinderen, jongeren en hun ouders gestimuleerd worden. En gesteund als het even wat moeilijker is. Het versterken van de sociale basis is opgenomen als opgave in de hervormingsagenda jeugd en een meerjarenplan wat niet alleen jeugd betreft maar het gehele sociaal domein bestrijkt. 

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P3 THEMA 4: Passende zorg en ondersteuning

Terug naar navigatie - P3 THEMA 4: Passende zorg en ondersteuning - Toelichting

Vrijwel alle inwoners hebben op een bepaald moment in hun leven behoefte aan ondersteuning. Zij weten dit meestal voor zichzelf en elkaar te organiseren door het in schakelen van hun eigen netwerk en/of professionele hulp- en zorgverleners. Inwoners die niet in staat zijn om dit te organiseren, worden geholpen bij het vinden en mogelijk ook bij het krijgen van een passende oplossing.
Het ontvangen van passende ondersteuning klinkt simpel. Maar hier zit een hele wereld achter. Het is belangrijk om te bepalen hoe je denkt over en kijkt naar deze ondersteuning. Dit zorgt ervoor dat we allerlei verschillende processen inrichten volgens dezelfde doelen en uitgangspunten. Onderstaande punten zijn hierbij voor ons heel belangrijk. Ze gelden voor de gemeentelijke processen (bijvoorbeeld beleidsontwikkeling, dienstverlening en inkoop). Maar ook voor de werkzaamheden van onze partners waarmee wij een inkoop- of een subsidierelatie hebben.

De twee speerpunten zijn:
•    Het bieden van passende ondersteuning volgens onze visie.
•    Een soepele overgang van 18- naar 18+.

Onze doelen

Terug naar navigatie - P3 THEMA 4: Passende zorg en ondersteuning - Onze doelen

P3 DOEL 4.1: Mantelzorg ondersteunen

Terug naar navigatie - P3 THEMA 4: Passende zorg en ondersteuning - Onze doelen - P3 DOEL 4.1: Mantelzorg ondersteunen

In de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 staat de ondersteuning van mantelzorgers als wettelijke taak genoemd. 

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P3 DOEL 4.2: Jeugdhulp

Terug naar navigatie - P3 THEMA 4: Passende zorg en ondersteuning - Onze doelen - P3 DOEL 4.2: Jeugdhulp

Jongeren en hun gezinnen kunnen op een bepaald moment in hun leven behoefte hebben aan ondersteuning. Zij weten dit meestal voor zichzelf en elkaar te organiseren door het in schakelen van hun eigen netwerk en/of professionele hulp- en zorgverleners. Wanneer het niet lukt om dit zelfstandig te organiseren, worden zij geholpen bij het vinden en mogelijk ook bij het krijgen van een passende oplossing. Samen met de jongere en het gezin wordt de hulpvraag in beeld gebracht. Er is een aanbod aan lokale, vrij toegankelijke voorzieningen. Wanneer dit niet toereikend is, is er specialistische jeugdhulp. De behoefte aan ondersteuning loopt soms door tot na het bereiken van 18-jarige leeftijd. Hier ondersteunen wij bij indien nodig op maat. 

Geplande acties voor 2025 met het behaalde resultaat

P3 THEMA 5: Verbeteren dienstverlening Sociaal Domein

Terug naar navigatie - P3 THEMA 5: Verbeteren dienstverlening Sociaal Domein - Toelichting

In 2023 is er een nieuw plan voor het sociaal domein vastgesteld. Dit gaat om het integraal beleidskader - Koers sociaal domein 2023-2026 ‘Samen voor elkaar’. In dit plan staan de aandachtspunten van de gemeente voor het sociaal domein beschreven en laten we zien hoe we dit domein vorm willen geven. De verbinding met de inwoners staat voorop en we bekijken vraagstukken steeds meer in samenhang. Veel heeft met elkaar te maken. 

•    We willen een betere dienstverlening leveren: digitaal en fysiek
•    Onze inwoners, ondernemers en organisaties worden sneller geholpen en de systemen zijn daarin faciliterend

Onze doelen

Terug naar navigatie - P3 THEMA 5: Verbeteren dienstverlening Sociaal Domein - Onze doelen

Wat heeft het gekost?

Terug naar navigatie - Programma 3 - Sociaal domein - Wat heeft het gekost?
Exploitatie Rekening 2024 Begroting 2025 incl.wijz. Rekening 2025 Afwijking budget 2025
Lasten
140 Integrale aanpak sociaal domein 46.417 181.982 150.084 -31.898
150 Inkomensvoorziening 4.716.455 4.690.452 4.593.487 -96.965
152 Armoedebeleid 1.187.114 968.484 854.300 -114.184
155 Sociale werkvoorziening 134.662 120.361 110.832 -9.529
157 Participatiebudget 734.383 1.089.465 1.036.436 -53.029
163 Volksgezondheid 1.050.365 1.119.861 1.113.892 -5.969
164 Wet maatschappelijke ondersteuning 5.627.355 6.062.008 6.083.922 21.914
170 Oekraine crisis 1.867.134 4.093.307 2.947.355 -1.145.952
181 Jeugd specialistisch (niet vrij toegankelijke hulp) 4.682.887 5.311.766 4.971.879 -339.887
182 Jeugdhulp Lokaal (vrij toegankelijke hulp) 1.604.723 1.497.299 1.527.881 30.582
183 Zorg en veiligheid 208.144 239.418 247.387 7.969
285 Kwijtschelding gemeentebelastingen 2.333 1.116 2.832 1.716
Totaal Lasten 21.861.971 25.375.519 23.640.287 -1.735.232
Baten
150 Inkomensvoorziening 3.858.800 4.345.326 4.279.560 -65.766
152 Armoedebeleid 8.289 73.498 65.530 -7.968
157 Participatiebudget 457.898 652.920 629.801 -23.119
163 Volksgezondheid 279.937 279.937 257.327 -22.610
164 Wet maatschappelijke ondersteuning 347.964 140.808 160.736 19.928
170 Oekraine crisis 3.226.168 4.093.307 3.462.452 -630.855
Totaal Baten 8.179.055 9.585.796 8.855.406 -730.390

Verschillenanalyse product 140 Integrale aanpak sociaal domein

Terug naar navigatie - Programma 3 - Sociaal domein - Verschillenanalyse product 140 Integrale aanpak sociaal domein

 

Product 140 Integrale aanpak sociaal domein
Verschil Laten/Baten Toelichting
€31.898 Lasten
(voordeel)

Dit voordeel is voornamelijk ontstaan door het niet-bestede budget voor systeemleren (€45.555) en door een overschrijding (€13.657) op het budget ‘Robuust rechtsbeschermingssysteem’ door urenuitbreiding van sociale raadslieden.

Verschillenanalyse product 150 Inkomensvoorziening

Terug naar navigatie - Programma 3 - Sociaal domein - Verschillenanalyse product 150 Inkomensvoorziening

 

Product 150 Inkomensvoorziening
Verschil Laten/Baten Toelichting
€96.965 Lasten
(voordeel)

De grootste twee posten, die zorgen voor een voordeel op inkomensvoorziening betreffen een lagere besteding aan uitkeringen (€70.000) ten opzichte van de uitgekeerde Rijkssubsidie Gebundelde Uitkering inkomensvoorzieningen aan gemeenten (BUIG) en door een positieve bijstelling van de dubieuze debiteurenstand bij de Algemene Bijstandswet (ABW) en bij de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO) ten opzichte van begroot (€85.000).

Daarnaast constateren we hogere kosten door hogere uitgaven aan loonkostensubsidie (€30.000) ten opzichte van de uitgekeerde Rijkssubsidie Gebundelde Uitkering inkomensvoorzieningen aan gemeenten (BUIG) en nog terug te betalen teruggevorderde middelen van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers Bedrijfskapitaal (TOZO KP) aan het Rijk (€40.000).

€65.766 Baten
(nadeel)

Belangrijkste reden voor de overschrijding is dat we minder ontvangsten op de uitkeringen hebben dan vooraf ingeschat.

 

Verschillenanalyse product 152 Armoedebeleid

Terug naar navigatie - Programma 3 - Sociaal domein - Verschillenanalyse product 152 Armoedebeleid

 

Product 152 Armoedebeleid
Verschil Laten/Baten Toelichting
€114.184 Lasten
(voordeel)

Op schuldhulpverlening zien we een lagere uitnutting op de inzet van de kredietbank en preventie en vroegsignalering (gezamenlijk €30.000).

Bij de bijzondere bijstand constateren we een hogere uitgaven op de bijzondere en incidentele bijstand (€20.000). Daartegenover staat een lagere uitgaven op de collectieve zorgverzekering minima, het nog niet inzetten van de middelen alleenverdienersproblematiek en een kleinere mutatie op de dubieuze debiteuren dan verwacht (gezamelijk €60.000).

Bij de minimaregelingen zijn de uitgaven lager op onder andere het computerproject kinderen, maatwerkbudget en middelen van het hulpverleningsfonds (gezamenlijk €30.000).

 

Verschillenanalyse product 157 Participatiebudget

Terug naar navigatie - Programma 3 - Sociaal domein - Verschillenanalyse product 157 Participatiebudget

 

Product 157 Participatiebudget
Verschil Laten/Baten Toelichting
€53.029 Lasten
(voordeel)

Deze ontwikkeling heeft te maken met de afrekeningsmethode bij specifieke uitkeringen. Bij kindertoeslagaffaire zijn gemaakte kosten hoger dan vooraf ingeschat (bij deze regeling krijgen we achteraf alle kosten vergoed) en bij inburgering zijn de gemaakte kosten lager dan de verkregen voorschotten.

 

Verschillenanalyse product 164 Wet maatschappelijke ondersteuning

Terug naar navigatie - Programma 3 - Sociaal domein - Verschillenanalyse product 164 Wet maatschappelijke ondersteuning

 

Product 164 Wet maatschappelijke ondersteuning
Verschil Laten/Baten Toelichting
€21.914 Lasten
(nadeel)

We constateren een toename van de groei van vraag naar huishoudelijke ondersteuning (20K)

€19.928 Baten
(nadeel)

We zien een toename bij de inkomsten eigen bijdrage door een toename van het aantal cliënten (20K).

Verschillenanalyse product 170 Oekraïnecrisis

Terug naar navigatie - Programma 3 - Sociaal domein - Verschillenanalyse product 170 Oekraïnecrisis

 

Product 170 Oekraïnecrisis
Verschil Laten/Baten Toelichting
€515.097 Lasten/Baten
(voordeel)
Het voordeel betreft het verschil tussen het te ontvangen normbedrag per gerealiseerde gemeentelijke plek per dag in 2025 ten opzichte van de daadwerkelijke opvangkosten van ontheemden Oekraïners. Het verschil hoeven we niet terug te betalen en nemen we in de reserve Opvang Ontheemden.

 

Verschillenanalyse product 181 Jeugd specialistisch (niet vrij toegankelijke hulp)

Terug naar navigatie - Programma 3 - Sociaal domein - Verschillenanalyse product 181 Jeugd specialistisch (niet vrij toegankelijke hulp)
Product 181

Jeugd specialistisch (niet vrij toegankelijke hulp)

Verschil Laten/Baten Toelichting
€339.887 Lasten
(voordeel)

We realiseren lagere kosten vanuit afwikkeling oudere jaren bij jeugdhulp met verblijf regionaal (circa €200.000). Het restant wordt veroorzaakt door een afvlakking van de bij het Najaarsbericht 2025 verwachte kostenstijging (ambulant en verblijf regionaal), waardoor we lager uitkomen. Een verdere duiding van de ontwikkeling inzet jeudgzorg komt terug in de klankbordgroep (mei/juni 2026) aan de hand van uitgebreide cijferanalyse.

Verschillenanalyse product 182 Jeugdhulp Lokaal (vrij toegankelijke hulp)

Terug naar navigatie - Programma 3 - Sociaal domein - Verschillenanalyse product 182 Jeugdhulp Lokaal (vrij toegankelijke hulp)

 

Product 182 Jeugdhulp Lokaal (vrij toegankelijke hulp)
Verschil Laten/Baten Toelichting
€30.582 Lasten
(nadeel)
We hebben niet begrote kosten gemaakt vanuit afwikkeling voorgaande jaren en consultatie jeugdbescherming (gezamenlijk €20.000). Daarnaast was er een kostenstijging van het contract van hoofdaannemer Levvel, die nog niet in de begroting was verwerkt (€10.000).

Reserves

Terug naar navigatie - Programma 3 - Sociaal domein - Reserves
Stand reserves per 31-12 Rekening 2024 Begroting 2025 incl. wijz. Rekening 2025
Bestemmingsreserve Opvang Ontheemden 1.359.003 1.359.003 1.874.100
Bestemmingsreserve Asielzoekers - 57.272 57.272
Bestemmingsreserve Sociaal Domein - - 525.066
Bestemmingsreserve Innovatie Sociaal Domein (onderdeel van Reserve Sociaal Domein) 35.130 - 20.002
Bestemmingsreserve Armoedebestrijding 356.105 312.205 335.912
Totaal reserves 1.750.239 1.728.481 2.812.352
3-jul-2026

Toelichting reserves

Terug naar navigatie - Programma 3 - Sociaal domein - Toelichting reserves

Bestemmingsreserve Opvang Ontheemden
Conform besluit Najaarsbericht 2024 worden rijksbijdragen die de kosten voor opvang ontheemden overstijgen toegevoegd aan de reserve Opvang Ontheemden (2025: +515.097). Het overschot heeft hierdoor geen effect op het rekeningresultaat.

Bestemmingsreserve Asielzoekers
Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken. Gemeenten ontvangen hiervoor middelen vanuit het gemeentefonds. Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat van 2024 heeft de raad hiervoor de Bestemmingsreserve 'Asielzoekers' ingesteld (raad sept 2025). De ontvangen rijksgelden vanuit de decembercirculaire 2024 voor deze Spreidingswet zijn toegevoegd aan de reserve (€28.636). In de septembercirculaire 2025 ontvingen we nogmaals een zelfde bedrag (€28.636). Ook deze is toegevoegd aan deze reserve 'Asielzoekers' (Besluit Najaarsbericht 2025, dec 2025).

Reserve Sociaal Domein
Conform het besluit bij de Jaarrekening 2019 wordt het saldo tussen begrote en werkelijke kosten van het Sociaal domein vereffend in de reserve Sociaal domein. Hierdoor loopt de gemeente minder risico als de uitgaven op het Sociaal Domein hoger uitvallen dan begroot. 

Per eind 2024 was deze reserve leeg. De raad heeft op 23 september 2025 (bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2024) €532.860 toegevoegd aan de reserve Sociaal domein. In 2025 is deze €532.860 weer uit de reserve gehaald ter gedeeltelijke dekking van het tekort in 2025 op het Sociaal domein (besluit Najaarsbericht 2025, raad dec 2025). Na het Najaarsbericht 2025 was de reserve dan ook leeg. Echter bij de jaarafsluiting 2025 wordt het saldo van het volledige Programma 3 'Sociaal domein' conform bestaand beleid vereffend de reserve Sociaal domein en is er weer €525.066 toegevoegd.

Deze toevoeging is niet gelijk aan het volledige saldo van Programma 3 'Sociaal domein' omdat dit programma met meerdere reserves vereffend wordt. Na aftrek van de mutaties in overige reserves wordt het restant vereffend met de reserve Sociaal domein. Hieronder volgt een overzicht welke reserves een rol spelen in het programma 3 'Sociaal domein'. 

Mutaties in reserves Programma 3 Toevoeging/onttrekking in 2025
Toevoeging aan de Reserve Sociaal domein +525.066
Toevoeging aan de Reserve Ontheemden +515.097
Onttrekking aan de reserve Armoedebestrijding -20.193
Onttrekking aan de reserve Innovatie sociaal domein (hervormingsagenda) -15.128
Saldo overschot 2025 op Programma 3 Sociaal domein 1.004.842

 

Reserve Innovatie Sociaal Domein
Deze (sub)reserve maakt deel uit van de reserve Sociaal Domein. De raad heeft in de begrotingsraad in november 2023 (1e begrotingswijziging 2024) deze reserve ingezet ten behoeve van de Hervormingsagenda jeugd. In 2025 zijn hiervoor €15.128 aan kosten gemaakt, grotendeels t.b.v. 'Buurtgezinnen'.

Reserve Armoedebestrijding
In de decemberraad 2022 is deze reserve ingesteld onder de naam reserve 'Inflatiearmoede'. In het Najaarsbericht 2025 (raad dec 2025) is deze reserve hernoemd naar Reserve 'Armoedebestrijding'. In 2025 zijn de gemaakte kosten voor onder andere het Menstruatiearmoede uitgiftepunt, Voedselbank en de Kledingbank onttrokken uit de reserve (conform het armoedebeleidsplan).

Kengetallen

Terug naar navigatie - Programma 3 - Sociaal domein - Kengetallen

Dit zijn de verplichte indicatoren vanuit de BBV.

Omschrijving Rekening 2024 Begroting 2025 Rekening 2025
Aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar (Bron: LISA) 524,1 437 n.b.*
% Jongeren met een delict voor rechter in de leeftijd 12-21 jaar (Bron: Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel)*** n.b.* 1% n.b.*
% Kinderen in uitkeringsgezin tot 18 jaar (Bron: Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel)*** 6% 6% n.b.*
% netto arbeidsparticipatie van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking (Bron: CBS) 74,1% 75% 74,2%
% werkeloze jongeren in de leeftijd 16-22 jaar (Bron: Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel)*** n.b. 1% n.b.
Aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners (Bron: CBS) 160 200 160
Aantal lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar (Bron: CBS) 0,0 80 19,5
% jongeren met jeugdhulp van alle jongeren tot 18 jaar (Bron: CBS) 11,9% 13% 10,8**
% jongeren met jeugdbescherming van alle jongeren tot 18 jaar (Bron: CBS) 0,5% 0,7% 0,5%**
% jongeren met jeugdreclassering van alle jongeren in de leeftijd van 12-23 jaar (Bron: CBS) n.b.* n.b.* n.b.*
Aantal cliënten met maatwerkarrangement WMO per 10.000 inwoners (Bron: GMSD) n.b.* 60 n.b.*

*Deze cijfers waren niet tijdig beschikbaar via de verplichte bron
**Meest recente publicatie is van het eerste half jaar 2025 (https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/dashboard/jeugd-en-jeugdhulpverlening)